نَخَسَ ینخُس ینخَس

فعل ماضی ثلاثی مجرد باب فعَل یفعُل/فعل ماضی ثلاثی مجرد باب فعَل یفعَل
bookmark

معنای نَخَسَ ینخُس ینخَس

نَخَسَ زيدٌ سعدا من خاصرته

طعنها بإصبعه أو بغيرها
(
معجم الأفعال المتداولة
, ص736)
sourceLink

نَخَسَ الدَّابَّةَ و غيرها

يَنْخُسُها و يَنْخَسُها و يَنْخِسُها ; الأَخيرتان عن اللحياني، نَخْساً : غَرَزَ جنبها أَو مؤخّرها بعود أَو نحوه، و هو النَّخْسُ‌ .
(
لسان العرب
, ج6 , ص228)
sourceLink

نَخَسَ الدَّابَةَ و غيرها

غَرَزَ جنبها أو مؤخَرها بعود أو نحوه و هو النَّخْسُ
(
‏لسان اللسان
, ج2 , ص602)
sourceLink

نَخَسَ الدابَّةَ نَخْساً

غرز مؤَخَّرها او جنبها بعودٍ و نحوهِ‌ فهاجت
(
أقرب الموارد
, ج5 , ص368)
sourceLink

كنَصَر و جَعَلَ ، الأَخِيرَةُ عنِ اللِّحْيَانِيّ: غَرَزَ مُؤَخَّرَهَا أَو جَنْبَها بِعُودٍ و نَحْوِه و في الأَساسِ : بنَحْوِ عُودٍ.
(
تاج العروس
, ج9 , ص7)
sourceLink

( نخَس ) الدابَّةَ ( نَخْسا ) من باب مَنع: إذا طعنَها بعودٍ أو نحوه، و منه ( نخّاس ) الدوابِّ : دلاّلُها.
theDescriptionIsMachineCreated
(
المغرب في ترتیب المعرب
, ج2 , ص293)
sourceLink

نُخِسَ لَحْمُ الرَّجُلِ

قَلَّ
(
المحیط في اللغة
, ج4 , ص266)
sourceLink

قال أَبو تراب: سمعت الجعفري يقول نُخِشَ‌ لحم الرجل و نُخِسَ أَي قلَّ‌، قال: و قال غيره نخَش ، بفتح النون.
(
لسان العرب
, ج6 , ص352)
sourceLink

نَخَسَ البَكَرَة نَخْسا

جعل فيها النِخَاس يقال «نُخِسَت بنِخَاس».
(
أقرب الموارد
, ج5 , ص368)
sourceLink

نَخَسُوا دابته و طردوه

هيجوه و أزعجوه
(
العین
, ج4 , ص200)
sourceLink

نُخِسَ البعيرُ و نحوه

نَخْساً:أَصابه ضاغط‍‌:انفتاق و كثرة من اللحم فى إِبطه، أَو أَصابه جربٌ‌ عند ذَنَبه. فهو منخوس
(
المعجم الوسيط
, ج2 , ص909)
sourceLink

نَخَسَ الوعلُ نَخْسا

نخس قرناهُ استهُ من طولهما فهو (ناخِس).
(
أقرب الموارد
, ج5 , ص368)
sourceLink

نَخَسَهُ يَنْخُسُهُ

نَخَسَهُ بعُودٍ يَنْخُسُهُ و يَنْخِسُهُ نَخْساً ، و منه سمِّىَ النَّخَّاسُ .
(
الصحاح (للجوهري)
, ج3 , ص981)
sourceLink

قد نَخَسَ البَكَرَة

كجَعَلَ‌ و ضَرَبَ‌، و على الأَوّلِ اقْتصَر الجَوْهَرِيُّ يَنْخِسُهَا و يَنْخَسُهَا نَخْساً ، فهي مَنْخُوسَةٌ‌ و نَخِيسٌ‌ . و قال أَبُو زَيْدٍ: إِذا اتَّسَعَتِ البَكَرةُ و اتَّسَع خَرْقُهَا عنها، قيل: أَخَقَّتْ إِخْقاقاً فانْخِسُوهَا نَخْساً ، و هو أَنْ يُسَدَّ ما اتَّسَع منها بخَشَبةٍ أَو حَجَرٍ غيرِه
(
تاج العروس
, ج9 , ص8)
sourceLink

نَخَسُوا بِفُلاَنٍ

هيجوه و أزعجوه
(
العین
, ج4 , ص200)
sourceLink

أي أزعَجُوه
(
المحیط في اللغة
, ج4 , ص265)
sourceLink

عِبَارَةُ‌ الأَسَاس: نَخَسُوا بِفُلاَنٍ‌: نَخَسُوا دَابَّتَه و طَرَدُوه
(
تاج العروس
, ج9 , ص7)
sourceLink

يقال: نَخَسُوا بِفُلاَن، إذا هيَّجُوهُ و أَزْعَجُوهُ ، و كذلك إذا نَخَسُوا دَابَّتَه و طرَدُوه.
theDescriptionIsMachineCreated
(
تهذیب اللغة
, ج7 , ص83)
sourceLink

نخسوا دابّته و طردوه;
theDescriptionIsMachineCreated
(
أساس البلاغة
, ص624)
sourceLink

نَخَسَ الدَّابَّةَ

بر سرين يا پهلوى ستور سيخانك زد و بر انگيخته شد
(
فرهنگ ابجدی
, ص905)
sourceLink

غرز جنبها او مؤخَّرها بعود و نحوه فهاجت
(
المنجد فی اللغة
, ص796)
sourceLink

نَخْساً:طعنَ‌ مؤخَّرها أَو جنْبَها بالمنخاس لتنشَط‍‌.
(
المعجم الوسيط
, ج2 , ص909)
sourceLink

نَخَس الدابة بالعود و نحوه. ¦¦
theDescriptionIsMachineCreated
نَخَس الدابةَ بعود أو غيره نخساً .
theDescriptionIsMachineCreated
(
شمس العلوم
, ج10 , ص6531)
sourceLink

نَخس الدابّة و غيرها، يَنْخُسها و يَنْخَسها و يَنْخِسُها -الأخيرتان عن اللِّحيانى- نَخْساً : غرز جَنبها أو مؤخّرها بعُود أو نحوه.
theDescriptionIsMachineCreated
(
المحکم و المحیط الأعظم
, ج5 , ص82)
sourceLink

نخس - نَخَسَ الدابَّةَ ، كنَصَرَ و جَعَلَ : غَرَزَ مُؤَخَّرَها أو جَنْبَهَا بعُودٍ و نحوِهِ .
theDescriptionIsMachineCreated
(
القاموس المحیط
, ج2 , ص394)
sourceLink

نخَس الدابّةَ ،و منه: النخّاس .
theDescriptionIsMachineCreated
(
أساس البلاغة
, ص624)
sourceLink

نَخَسَ البَكَرَةَ

در ميان سوراخ چرخ چاه چوب و مانند آن گذاشت تا تنگ شود
(
فرهنگ ابجدی
, ص905)
sourceLink

جعل فيها النخَاس
(
المنجد فی اللغة
, ص796)
sourceLink

ضيَّق خرقها بِنِخاسٍ‌ بعد ما اتَّسَع. فهى منخوسة، و نَخِيسٌ‌.
(
المعجم الوسيط
, ج2 , ص909)
sourceLink

إِذا كان خرقها قد اتسع فضيّقه بخشبة.
theDescriptionIsMachineCreated
(
شمس العلوم
, ج10 , ص6531)
sourceLink

- و تلك الخَشَبَةُ : نِخاسٌ و نِخاسَةٌ ، بكسرِهِمَا، و قد نَخَسَ البَكَرَةَ ، كجَعَلَ .
theDescriptionIsMachineCreated
(
القاموس المحیط
, ج2 , ص394)
sourceLink

جعل لها نِخاساً و هو ما يُلقَمه ثَقبُها إذا اتّسع.
theDescriptionIsMachineCreated
(
أساس البلاغة
, ص624)
sourceLink

نَخَسَ بالرَّجُلِ

هيَّجَه و أَزعجه أو طَرَدَهُ‌
(
المعجم الوسيط
, ج2 , ص909)
sourceLink

في اللِّسَان: نَخَسَ‌ بالرَّجُلِ‌: هَيَّجَه و أَزْعَجَه، و كذٰلِك إِذا نَخَسُوا دَابَّتَه و طَرَدُوه، قالَ الشّاعِرُ: النَّاخِسِينَ‌ بِمَرْوَانٍ بِذِي خُشُبٍ‌ و المُقْحِمِينَ بِعُثْمَانٍ علَى الدَّارِ أَي نَخَسُوا به مِن خَلْفِه حَتَّى سَيَّرُوه من البِلاد مَطْرُوداً
(
تاج العروس
, ج9 , ص7)
sourceLink

نُخِسَ لَحْمُهُ

كم گوشت و لاغر شد.
(
فرهنگ ابجدی
, ص905)
sourceLink

قَلَّ
(
المنجد فی اللغة
, ص796)
sourceLink

قلَّ ¦¦
اصابهُ‌ جربٌ‌ عند ذنبهِ‌
(
أقرب الموارد
, ج5 , ص368)
sourceLink

كعُنِيَ : قَلَّ ، نَقَلَه الصّاغَانِيُّ .
(
تاج العروس
, ج9 , ص8)
sourceLink

- و نُخِسَ لَحْمُهُ ، كعُنِيَ : قَلَّ .
theDescriptionIsMachineCreated
(
القاموس المحیط
, ج2 , ص394)
sourceLink

نَخَسَ بِفُلانٍ

او را به هيجان آورد و ناراحت كرد.
(
فرهنگ ابجدی
, ص905)
sourceLink

هيَّجهُ و أَزعجهُ
(
المنجد فی اللغة
, ص796)
sourceLink

هيَّجهُ و ازعجهُ و عبارة الاساس «نَخَسوا بفلانٍ نخسوا دابَّتهُ و طردوه» و عبارة القاموس «نَخَسُوهُ طردوهُ ناخسين بهِ بعيرهُ»
(
أقرب الموارد
, ج5 , ص368)
sourceLink

نُخِسَ البعيرُ

شتر به بيمارى گرى دچار شد
(
فرهنگ ابجدی
, ص905)
sourceLink

اصابه الناخِس،فهومَنخُوسٌ
(
المنجد فی اللغة
, ص796)
sourceLink

نَخَسَ الرّجلَ

هيَّجَه و أَزعجه أو طَرَدَهُ‌
(
المعجم الوسيط
, ج2 , ص909)
sourceLink

نَخَسَ بالرجل

هَيَّجه و أَزعجه، و كذلك إِذا نَخَسُوا دابَّته و طردوه; و أَنشد: النَّاخِسينَ‌ بِمَرْوانَ بِذِي خَشبٍ‌، و المُقْحِمينَ بعُثمانَ على الدَّارِ أَي نَخَسُوا به من خلفه حتى سَيَّروه من البلاد مطروحاً.
(
لسان العرب
, ج6 , ص229)
sourceLink

إِذا أزعجه و أقلقه.
theDescriptionIsMachineCreated
(
شمس العلوم
, ج10 , ص6531)
sourceLink

هَيَّجه.
theDescriptionIsMachineCreated
(
المحکم و المحیط الأعظم
, ج5 , ص83)
sourceLink

نَخَسوهُ

يقال: نَخَسُوه ، أَي طَرَدُوه ناخِسِينَ بِه بَعِيرَه
(
تاج العروس
, ج9 , ص7)
sourceLink

نَخَسَ‌

أَأُ--نَخْساً:غَرَز أو شكّ‌ بالمِنْخَس:«نَخَس البَقَر» ¦¦
طَعن مُؤَخَّر دابَّة أَو جَنبها بالمِنْخاس لِتَعدو،هَمَز:«نَخَس حِصانه»
(
المنجد في اللغة العربیة المعاصرة
, ص1391)
sourceLink

سيخ زد
(
دستور اللغة
, ص769)
sourceLink

و يقال: نَخَسَ بنو فلان بفلان،إذا طردوه و نخسوا بَعيره.
theDescriptionIsMachineCreated
(
جمهرة اللغة
, ص600)
sourceLink

نَخَسَه

(نَخْس )‍: سيخ زدن،سُك زدن،سيخك زدن(حيوان را)، سوزن زدن،مهميز زدن،ميخ طويله زدن(به حيوان).
(
فرهنگ معاصر عربي - فارسي
, ص678)
sourceLink

شاهد معنایی نَخَسَ ینخُس ینخَس

إن قدَرْتُم على فلانٍ فأحْرقوه بالنار فإنه نَخَسَ بزينبَ بنتِ رسول اللّه عليه السلام

نخَس الدابَّةَ نَخْسا من باب مَنع: إذا طعنَها بعودٍ أو نحوه، و منه نخّاس الدوابِّ‌:دلاّلُها
(
المغرب في ترتیب المعرب
, ج2 , ص293)
sourceLink

ما من مولود إِلا نَخَسَه الشيطان حين يُولدُ إِلا مَرْيم و ابنها

نَخَسَ‌ الدَّابَّةَ و غيرها يَنْخُسُها و يَنْخَسُها و يَنْخِسُها ; الأَخيرتان عن اللحياني، نَخْساً : غَرَزَ جنبها أَو مؤخّرها بعود أَو نحوه، و هو النَّخْسُ‌ .
(
لسان العرب
, ج6 , ص228)
sourceLink

ما من مولود إلاّ نخسه الشيطان حين يولد إلاّ مريم و ابنها

أصل اَلنَّخْسِ‌ : الدّفع و الحركة.
(
النهایة في غریب الحدیث
, ج5 , ص32)
sourceLink

أَنه نَخَسَ بعيره بِمِحْجَنٍ

أصل اَلنَّخْسِ‌ : الدّفع و الحركة
(
النهایة في غریب الحدیث
, ج5 , ص32)
sourceLink

نَخَسَ‌ الدَّابَّةَ و غيرها يَنْخُسُها و يَنْخَسُها و يَنْخِسُها ; الأَخيرتان عن اللحياني، نَخْساً : غَرَزَ جنبها أَو مؤخّرها بعود أَو نحوه، و هو النَّخْسُ‌ .
(
لسان العرب
, ج6 , ص228)
sourceLink

نَخَسَ ینخُس ینخَس در اصطلاح

نخس الدابة

أي غرز مؤخرها بعوده و نحوه.
(
القاموس الجامع للمصطلحات الفقهیة
, ص583)
sourceLink

typography

حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی است و نشر غیر مجاز محتوای آن پیگرد قانونی دارد.